In een brief aan de Tweede Kamer meldt staatssecretaris Van Ark de uitkomsten van verschillende onderzoeken over de Participatiewet. Ook gaat zij in op wat deze uitkomsten betekenen voor het beleid. De onderzoeken gaan onder meer over de Wsw-thermometer, re-integratiekosten en de brede baten van werk.

Wsw-thermometer

Met de VNG is afgesproken om de afbouw van de Rijksbijdrage Wsw als gevolg van de efficiencykorting periodiek te monitoren met de ‘thermometer Wsw’. De feitelijke ontwikkeling van de aantallen en de uitgaven wordt daarin vergeleken met de aannames waarmee in het financieel kader van de Participatiewet voor de Wsw rekening is gehouden.

Uit het onderzoek van SEO en Berenschot blijkt dat SW-bedrijven in toenemende mate financieel afhankelijk zijn van gemeenten: in 2018 is bij 94% van de SW-bedrijven het algeheel financieel resultaat negatief. De landelijke gemeentelijke bijdrage is in de periode 2017-2018 opgelopen van € 126 miljoen in 2016 naar € 172 miljoen in 2018. De onderzoekers concluderen dat veel SW-bedrijven niet in staat zijn geweest om de efficiencykorting van ca. 10% op de rijksbijdrage op te vangen met maatregelen die het resultaat verbeteren. Op de langere termijn lijkt de financiële situatie te verbeteren omdat de gemiddelde loonkosten zullen dalen door pensionering van mensen uit de oudere generatie, die gemiddeld een hogere loonschaal hebben.

Kosten re-integratie nieuwe doelgroep

Berenschot heeft in opdracht van SZW een onderzoek uitgevoerd naar de feitelijke kosten die gemeenten maken voor de re-integratie van mensen uit de nieuwe doelgroep onder de Participatiewet. Als de feitelijke kosten worden gedeeld door het aantal mensen dat aan de slag is geholpen met een loonkostensubsidie, dan lopen de kosten nogal uiteen. Dat wordt grotendeels veroorzaakt door beleidskeuzes die gemeenten maken.

De mediaan ligt op €6.600 per LKS-er per keer dat hij of zijn een baan vindt. 59% van de kosten worden gemaakt voor het aan de slag helpen van mensen, 41% voor het aan de slag houden van mensen. Verder geeft Berenschot aan dat bij gelijkblijvend budget en gelijkblijvende instroom, het aan de slag houden van mensen uiteindelijk het merendeel van de middelen zou kunnen gaan beslaan.

Brede baten van werk

Het CPB en het SCP hebben in een gezamenlijk onderzoek gekeken naar de bredere baten van werk van mensen met een arbeidsbeperking. Uit de studie blijkt dat mensen met een arbeidsbeperking die werken doorgaans minder gebruik maken van de geestelijke gezondheidszorg en van de Wmo-ondersteuning, en minder vaak verdacht worden van het plegen van een delict. Uit dit onderzoek komt niet naar voren dat een baan leidt tot minder medicijngebruik of minder schulden.

CPB en SCP stellen dat er maatschappelijke baten zijn ter hoogte van € 5.000 per jaar voor iedere arbeidsbeperkte die werkt. Omdat arbeidsbeperkten in de regel een uitkering krijgen, komt dit bovenop eventuele besparingen op de uitkering.

Overige onderzoeken

De staatssecretaris gaat in haar brief nog in op een onderzoek naar de mogelijkheden van functiecreatie en een verkenning van de mogelijkheden en resultaten van de detacheringsfaciliteiten.

Zie ook

Kamerbrief uitkomsten onderzoeken Participatiewet (Rijksoverheid, juni 2020)

bron: Divosa